پدیده متامریسم

پدیده متاریسم

تعاریف مختلفی از پدیده ی متامریسم یا دوگانه بینی ارائه می شود که در زیر به آنها اشاره می نماییم: (دو رنگ که در زیر نور استاندارد به یک رنگ دیده می شوند ولی در زیر نور غیر استاندارد متفاوت دیده می شوند) و یا (دو شیئ که تحت یک منبع نور دارای تطابق رنگ هستند ممکن است تحت یک منبع نور دیگر دارای تطابق رنگ نباشند) و یا (متاریسم وقتی است که دو نمونه رنگی متفاوت احساس رنگی یکسانی را تحت  منبع نور مشخصی ایجاد می کنند) ویا (متاریسم وقتی است که دو نمونه رنگی ظاهرا یکسان احساس رنگی متفاوتی را تحت منبع نور مشخصی ایجاد می کنند) متامریسم انواع مختلفی دارد، بطور مثال در متامریسم هندسی، سطح بازتاب کننده نور بسیار مهم است، مثل پارچه مخمل یا کاغذهای دارای بافتی متخلخل و طرح دار، که سطح بازتاب کننده در رفتار نور تاثیر گذار است و باعث می شود که نور بازتابی متفاوت از واقعیت رنگ به چشم ما برسد، متامریسم هندسی ارتباطی با منبع نوری ما ندارد، نوع دیگر متامریسم، متامریسم عامل بینایی است یعنی حساسیت بینایی افراد نسبت به رنگ ها و نورهای مختلف باهم تفاوت دارد، برای درک بهتر این پدیده فرض کنید که ما دو رنگ کاملن متفاوت در ذات و فام رنگی را در اختیار داریم مثلن نارنجی و یشمی که از پیگمنت ها و رنگ دانه های متفاوتی تشکیل شده اند، اگر ما آن ها را در زیر نور مهتابی که به آبی نزدیک هستند بررسی کنیم، ممکن است که بسیار از نظر رنگی به هم نزدیک دیده شوند، اما اگر زیر نور خورشید بررسی شود کاملن متفاوت دیده می شوند، علت در این است که در نور مهتابی طیف نور زرد وقرمز بسیار کمتر از طیف آبی وجود دارد و سطح نارنجی ما برای نارنجی دیده شدن احتیاج به نور نارنجی دارد تا بازتاب کند و نارنجی به چشم بیاید، بنابراین طیف منبع نور ما کامل نیست و امکان اینکه این دو رنگ در زیر نور مهتابی هم رنگ دیده شوند بسیار زیاد می شود، اما همین دو رنگ که زیر نور خورشید قرار می گیرند چون زیر طیف کاملی از نور قرار می گیرند تفاوت رنگی معناداری پیدا می کنند. اگر رنگ کیف و کفشی که خریده اید در فروشگاه مطابقت داده باشید ممکن است وقتی به منزل برمی گردید از خرید خود ناراضی شوید چراغ های منزل شما از نوع دیگری هستند. به زبان ساده متامریسم پدیده ای است که در آن دو نمونه رنگی متفاوت احساس رنگی یکسانی را ایجاد می کنند. منظور از نمونه های رنگی متفاوت اشیایی هستند که دارای مشخصات متفاوتی از نقطه نظر طیف رنگ فیزیکی و طول موج نور هستند. اگر اشیا متفاوت باشند ولی رنگ های یکسانی را ایجاد کنند (احساس یکسانی از رنگ به وجود آورند) تحت منابع نور متفاوت یا با مشاهده کننده های مختلف ممکن است که نمونه ها تطابق رنگ نداشته باشد دو نمونه رنگی متفاوت از نظر طیف نور که احساس یکسانی از رنگ را ایجاد می کنند متامر نامیده می شوند و یا می گوییم که دو نمونه رنگی تحت منبع نور مشخصی یا در دید مشاهده کننده معینی متامریک هستند.

شناخت متامریسم از آن جهت حائز اهمیت است که تمامی فعالیت های تطبیق رنگ وابسته به ایجاد یک تطبیق متاریک بین دو رنگ یا مجموعه ای از رنگ هاست. با مشاهده رنگ بر روی میز نور و مقایسه آن با تصویر اسکن شده بر روی نمایشگر رایانه و یا مقایسه نمونه پیش از چاپ با چاپ نهایی می توان تطابق رنگی مناسب را حداقل تحت شرایطی از نور پردازی تشخیص داد. اگرچه امکان یکسان بودن طیف نوری آنها وجود نداشته باشد و این را مدیون متامریسم هستیم. ممکن است احساس کنید که متامریسم بیشتر یک پدیده مشکل ساز است تا یک پدیده مفید و چرا باید مدیون آن باشیم حتی ممکن است شنیده باشید که متامریسم پدیده ای مزاحم است و از آن به عنوان نوعی خطای دید انسانی یاد شده باشد. اما به قول برنامه نویس ها این یک باگ (خطا) نیست بلکه یک خاصیت است خاصیتی که خطا بازسازی رنگ را ممکن می سازد متامریسم یک اثر جنبی اجتناب ناپذیر است که باید با ان کنار آمد و آن را پذیرفت و بهتر است که جنبه های مثبت آن را در نظر گرفت. مثلن اگر می دانستیم کاتالوگی که چاپ می کنیم قرار است تحت چه شرایطی از نور محیطی دیده شود نحوه بازسازی را به طریقی با محیط مورد نظر سازگار می کردیم که نتیجه ی نهایی مطابق میل ما باشد، اما نمی دانیم که عملن مشتری ما قرار است در نور طبیعی روز آن را مشاهده کند و یا زیر نور مهتابی دفترش و یا منزل و زیر نور لامپ تنگستن معمولی. بنابراین باید متامریسم را به عنوان بخشی از قصه بپذیریم و به خصوص آن را به مشتری ها گوشزد کنیم. ولی اگر مطمئن هستیم منوی غذایی که چاپ می کنیم قرار است تنها در شرایط شاعرانه ی یک رستوران در زیر نور شمع دیده شود ممکن است قادر باشیم تطابق رنگی خوبی را با انجام تست های مناسب به دست آوریم. تعجب کردید که گفتیم متامریسم حتی خاصیتی است که بازسازی رنگ را ممکن می سازد! متامریسم این امکان را فراهم می سازد که رنگ ها و تُن هایی را بتوان بر روی نمایشگر دید و یا روی کارهای چاپی خاص بوجود آورد که اگر بخواهیم با مرکب های خاص آن ها را تولید کنیم بسیار گران تمام می شود، و یا باید بارها و بارها با مرکب ها ساختگی و پیگمنت های مختلف آن را چاپ کنیم، اما با مدیریت نور محیط می توانیم به نتیجه ی دلخواه با هزینه ی دلخواه برسیم.

پدیده متامریسم


نظرات

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *