درباره نور

انرژی نور

رنگ ها و اصطلاحات خارجی مورد استفاده در مقالات رنگ شناسی بصورت زیر است:

رنگ آبی یا سایان (Cyan) به کد رنگ: (۰۰aeef)، رنگ سرخآبی یا ماژنتا (Magenta) به کد رنگ: (ec008c)، رنگ زرد یا یللو (Yellow) به کد رنگ: (fff200)، رنگ سیاه یا بلک (Black) به کد رنگ: (۲۳۱f20)، رنگ سرمه ای یا بلو (Blue) به کد رنگ: (۲e3192)، رنگ قرمز یا رد (Red) به کد رنگ: (ed1c24)، رنگ سبز یا گرین (Green) به کد رنگ: (۰۰a651)، رنگ بنفش یا وایولت (Violet)  به کد رنگ: (۷f00f)، نیلی یا ایندیگو (Indigo) به کد رنگ: (۰۰۷fff)، نارنجی یا اورنج (Orange) به کد رنگ: (f8941d).

منبع نور، شیئ یا عاملی است که از خود انرژی تابشی (نور) متصاعد می کند. چشم تمام موجودات زنده به این انرژی حساس است. منبع نور با مقدار مشخصی از انرژی که از هر یک از طول موج های موجود در طیف قابل رویت رنگ متصاعد شده است، مشخص می گردد. بنابراین منبع نوری که یک شیئ را روشن می سازد بر نحوه دیدن و درک رنگ تاثیر می گذارد. چرا؟ زیرا منابع نوری مختلف در بر دارنده مقادیر متفاوتی از هر یک از طول موجهای مرئی نور هستند، این بدان معناست که اگر منبع نور ما تغییر کند مثلن از سفید به قرمز تمام اشیائ داخل اتاق از رنگ قرمز تاثیر می پذیرند و تغییر رنگ کلی در اشیا پدید می آید، بنابراین رنگ اشیای پیرامون ما متاثر از نور تابیده شده به آن است، عملن می بینید که تغییر رنگ نور از منبع نوری موجب متفاوت دیدن رنگ یک شیئ واحد می شود.

نور سفید که به عنوان نور مرئی نیز شناخته میشود، بخشی از یک طبقه بندی بزرگتر انرژی است که به آن طیف الکترومغناطیسی گفته میشود.  در سال ۱۶۶۶ یعنی حدود ۴۰۰ سال پیش اسحاق نیوتون شعاعی از نور خورشید را از میان یک منشور شیشه ای عبود داد و انکسار یا شکستن این شعاع منجر به پدید آمدن طیفی قابل رویت از رنگ های تشکیل دهنده نور سفید گردید. (پدیده ی رنگین کمان) این تجربه نشان دهنده آن بود که می شود نور سفید را به رنگ های متعددی از بنفش تا قرمز تقسیم نمود و این تجربه مهم باعث بوجود آمدن علم رنگ شناسی شد و بعد از آن بود که با اختراع ابزار و وسایل سنجش توانستند رنگ ها و نورهای مختلف را در قالب های عددی در بیاورند.

نور نیز به عنوان شکلی از انرژی به دو بخش فرکانس یا تکرار و زمان (سیکل یا چرخه / بر ثانیه ) تقسیم می شود. اگر بتوانیم زمان را برای مثلا یک ثانیه ثابت نگاهداریم مشاهده می کنیم که یک چرخه تکراری فرکانس بالاتری را ایجاد می کند . به این چرخه طول موج گفته می شود و علامت نشان دهنده آن حرف یونانی لاندا است . نور بنفش بیشترین میزان انکسار را دارد زیرا طول موج آن پایین تر و طبیعتا کوتاهتر است.

منابع نور مصنوعی:

اگر یادتان باشد گفتیم که بسته به اینکه یک بیننده در چه وضعیتی قرار داشته باشد و چه شیئ را بر اثر تابش چه منبع نوری ببیند ممکن است تفاوت هایی حتی در نحوه دیدن یک شیئ واحد بوجود آید.در اینجا عملن می بینید که تفاوت نور دو منبع نوری موجب متفاوت دیدن رنگ یک شیئ واحد شده است، تولید منابع نور مصنوعی ایجاد نوعی از انرژی تابشی است که تا حدی نمایانگر یک طیف کامل مرئی از نور باشد. به همین دلیل نیز نور لامپ های گازی، لامپ های نور روز یا لامپ های فلورسنت به نظر سفید می رسند، اما نورهای تولید شده توسط منابع مصنوعی با استانداردهای تعریف شده فاصله دارند، مگر در مواردی خاص که از لامپ های با استاندارد نور روز، استفاده گردد.

طیف الکترومغناطیسی نور:

طول موج های مرئی نور بر حسب نانو متر یا یک میلینیوم میلی متر توصیف می شوند. محدودیت بینایی چشم انسان موجب می شود که تنها توان دیدن بخشی از این طیف الکترومغناطیسی را داشته باشیم در واقع بخشی که می توانیم ببینیم قسمت باریکی از این طیف است که تقریبن طول موج هایی بین ۳۸۰ تا ۷۶۰ نانومتر را در خود جای داده است.

اگرچه محدود بودن حساسیت چشم انسان تنها امکان دیدن انرژی نور مرئی را به ما می دهد اما وجود اشکال دیگری از انرژی الکترومغناطیسی اثر مستقیمی بر زندگی انسان ها داشته است. ما اثرات گرمایشی انرژی مادون قرمز متصاعد شده از یک لامپ گازی یا شعاع خورشید را حس میکنیم. همچنان انرژی تابیده شده توسط لامپ های فرابنفش را در تمام صنایع احساس می کنیم، انرژی هایی با طول موج پایین مانند اشعه گاما و یا اشعه ی ایکس نقش بسیار ارزشمندی را در زمینه ی پزشکی هسته ای و داخلی ایفا می نمایند.

طیف مرئی نور:

نورهایی که بشر قادر به دیدن و درک انها می باشد را می توان در این طول موجها بیابیم :

  • قرمز، طول موج بین ۶۳۰ تا ۷۰۰ نانومتر
  • نارنجی، طول موج بین ۵۹۰ تا ۶۳۰ نانومتر
  • زرد، طول موج بین ۵۶۰ تا ۵۹۰ نانومتر
  • سبز، طول موج بین ۴۸۰ تا ۵۶۰ نانومتر
  • آبی، طول موج بین ۳۶۰ تا ۴۸۰ نانومتر

جهت به خاطر سپردن بهتر این رنگها در طیف نور می توان از ترکیب ROYGBIV بهره برد. بخاطر سپردن این ترکیب کمک می کند تا به یاد آوریم، R مخفف (Red) به معنای قرمز، O مخفف (Orange) به معنای نارنجی، Y مخفف (Yellow) به معنای زرد، G مخفف (Green) به معنای سبز، B مخفف (Blue) به معنای سرمه ای، I مخفف (Indigo) به معنای نیلی، V مخفف (Violet) به معنای بنفش می باشد. اگرچه نارنجی و زرد را می توان در بخش قرمز و نیلی و بنفش را نیز می توان در قسمت آبی طیف گنجاند ولی در عین حال امکان دیدن آنها به صورت جداگانه نیز وجود دارد. مسئله ی مهم در اینجا آن است که به یاد داشته باشیم تنها سه رنگ در این طیف مرئی نقش های اصلی را بازی می کنند و بقیه رنگ ها به شکلی در این سه رنگ گنجانده شده یا از آنها ناشی می شوند. این سه رنگ عبارتند از : قرمز، آبی و سبز، یادتان می آید حساسیت سه نوع یاخته مخروطی درون شبکیه به چه رنگ هایی بود؟ ترکیب این سه رنگ نور به میزان مساوی نیز رنگ سفید را تولید میکند، یعنی اگر از هر سه رنگ نور به میزان مساوی به قسمتی از دیوار تابانده شود ترکیب نهایی نور سفید است.

همانطور که می بینید منابع نور را می توان به دو بخش تقسیم کرد : ۱- منابع نور اصلی  ۲- منابع نور ثانوی. منابع نور اصلی آن هایی هستند که از خود نور متصاعد می کنند (مانند خورشید) و منابع نور ثانوی آن هایی هستند که تابش نور روی آن ها به نوبه ی خود موجب جذب و بازتاب مقدار مشخصی از نور می شود و درنتیجه آنها را می بینیم (مانند ماه).

مثال: دلیل آنکه یک شیئ قرمز را بیش از هر رنگ دیگری قرمز می بینیم آن است که این شیئ طول موج قرمز را بیش از سبز یا آبی منعکس می سازد طول موجهای سبز و آبی در برخورد با چنین شیئ ای جذب می شوند.

نور و منابع نوری

نور نوعی انرژی تابشی است، که پس از جدا شدن از منبع نور در تمام جهات از مرکز به صورت خطوط مستقیم می تابد و باعث دیدن اجسام می گردد.

در تقسیم بندی کلی دو نوع نور موجود است

۱-۲-۱-نور طبیعی(مانند:نور خورشید)

۱-۲-۲- نور مصنوعی (مانند:انواع لامپ و منابع نور موجود)

در صورت تابش نور به اجسام،سه حالت کلی پدیدار می گردد :

۱-۲-۳- عبور می کند.

۱-۲-۴-جذب می شود

۱-۲-۵-منعکس می شود.

نورهای انعکاسی از سطح کاغذ یا نمایشگر تبدیل به رنگهای قابل قبول در چاپ می شود. نیوتن نشان داد که وقتی نور سفید از یک منشور شیشه ای عبور کند، تجزیه می شود و رنگ های گوناگونی پدید می آید. (رنگهای رنگین کمان) و برعکس اگر این رنگها را با شرایط مناسب با هم ترکیب کنند دوباره رنگ سفید ایجاد می شود. و از طرفی دیگر ماکسول نشان داد که از ترکیب سه رنگ نور قرمز و آبی و سبز که آن ها را (رنگ های اولیه اصلی) نامید می توان تمام رنگ های رنگین کمان را به دست آورد که اگر از سه نور نام برده یک رنگ کنار گذاشته شود از ترکیب دو نور دیگر رنگ هایی به وجود می آید که آنها را (رنگ های مکمل یا ثانویه) می گویند. به عبارت دیگر دو رنگ را مکمل یکدیگر گویند وقتی که از ترکیب آنها نور سفید به دست آید. رنگ هایی که از ترکیب آنها با نسبت معین رنگ سفید به دست می آید عبارتند از: قرمز با سبز آبی، سبز با ارغوانی، زرد با نیلی بنفش، نارنجی با آبی نیلی، آبی با قرمز مایل به نارنجی، نیلی با نارنجی مایل به زرد، بنفش با زرد مایل به سبز. تمام رنگ هایی که با چشم می بینیم در واقع از تجزیه نور سفید حاصل می گردد. عمل تفکیک رنگ نیز بر پایه قوانین فیزیک نور استوار است. بنابر این اگر نور سفید از یک منشور عبور داده شود به طیف پیوسته رنگ های موجود در آن تفکیک می شود. البته به این نکته نیز باید توجه داشت که رنگ بدون نور معنی ندارد. رنگ در واقع نوری است که از عبور یا انعکاس از اشیا اطراف به چشم ما می رسد. رنگ نور به طول موج های تابشی الکترومغناطیس بستگی دارد. طول موج هایی که چشم انسان توانایی درک آن را دارد در گستره قرمز (بلندترین طول موج) تا آبی (کوتاه ترین طول موج) است. رنگ سبز هم بین این دو نقطه قرار می گیرد و چشم انسان به این سه طول موج حساسیت بیشتری دارد.

مقایسه ی گستره ی بینایی انسان و انواع چاپ:

در تصویر روبرو منطقه ی رنگی که می بینید گستره ی بینایی انسان است که نمایش داده شده است.

حلقه ی a گستره ی رنگ هایی است که توسط دوربین های عکاسی آنالوگ ثبت و ظاهر می شده است.

حلقه ی b گستره ی رنگ هایی است که توسط ماشین چاپ افست های با کیفیت چاپ بالا می توان بوجود آورد

حلقه ی c گستره ی رنگ هایی است که توسط ماشین چاپ روزنامه قابل چاپ و تولید است.

همانطور که می بینید هر سیستمی که رنگی را تولید و به نمایش می گذارد قسمتی از گستره ی وسیع بینایی را به نمایش می گذارد.

درباره نور

درباره نور


نظرات

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *